Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο: Σε τροχιά ανάκαμψης η ελληνική οικονομία το 2021

Αναλυτικά τα συμπεράσματα της νέας έκθεσης του Συμβουλίου για την πορεία της ελληνικής οικονομίας στο βραχυπρόθεσμο ορίζοντα.

221

Τους πρώτους μήνες του 2021 προκύπτουν ενθαρρυντικά στοιχεία για την πορεία της ελληνικής οικονομίας από τους πρόδρομους δείκτες οικονομικής συγκυρίας. Ανοδική είναι η τάση σε ό,τι αφορά το οικονομικό κλίμα, με τον σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται τον Απρίλιο του 2021 στις 97,9 μονάδες, την καλύτερη δηλαδή επίδοση από πέρυσι τον ίδιο μήνα. Η ανοδική αυτή πορεία οφείλεται τόσο στη βελτίωση των καταναλωτικών όσο και στη βελτίωση των επιχειρηματικών προσδοκιών. Αυτό τονίζει μεταξύ άλλων το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο στην Εαρινή Έκθεσή του για την ελληνική οικονομία που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.

Σημειώνει επίσης ότι: Ο έλεγχος της πανδημίας και η άρση των περιοριστικών μέτρων, η οποία έχει σταδιακά ξεκινήσει, αναμένεται να επαναφέρουν την ελληνική οικονομία σε τροχιά ανάκαμψης το 2021. Στην εκτίμηση αυτή συγκλίνουν οι προβλέψεις διεθνών κ.ά. εγχώριων φορέων οι οποίες, προβλέπουν για την ελληνική οικονομία μεγέθυνση πάνω από 3,5% για το 2021. Οι θετικές εκτιμήσεις των περισσότερων φορέων οφείλονται, σε μεγάλο βαθμό, στην υπόθεση ότι το εμβολιαστικό πρόγραμμα θα εκτελεστεί με γρήγορους ρυθμούς, ώστε να περιοριστούν οι υγειονομικές συνέπειες της πανδημίας, να μειωθεί η ανάγκη για νέα περιοριστικά μέτρα και να αρθεί σε μεγάλο βαθμό το αίσθημα ανασφάλειας που κυριαρχεί στις συναλλαγές. Αποφασιστικής σημασίας θα είναι ο βαθμός απορροφητικότητας και οι πολλαπλασιαστικές επιδράσεις των κονδυλίων του Ταμείου Ανθεκτικότητας και Ανάπτυξης.

Ο πρόεδρος του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου Παναγιώτης Κορλίρας δήλωσε σχετικά: «Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνει η Εαρινή Έκθεση 2021, η ελληνική οικονομία άντεξε και το 2021 εμφανίζεται το φως στην άκρη του τούνελ. Τους πρώτους μήνες του 2021 προκύπτουν ενθαρρυντικά στοιχεία από τους πρόδρομους δείκτες οικονομικής συγκυρίας. Ο έλεγχος της πανδημίας μέσα από το εμβολιαστικό πρόγραμμα και η άρση των περιοριστικών μέτρων, η οποία έχει σταδιακά ξεκινήσει, αναμένεται να επαναφέρουν την ελληνική οικονομία σε τροχιά ανάκαμψης το 2021. Σημαντικό όμως ρόλο στο μέγεθος της ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα παίξουν η αντίδραση των ελληνικών επιχειρήσεων μετά την άρση των μέτρων στήριξης, η ανάπτυξη του ελληνικού τουρισμού και η αποτελεσματική διαχείριση των πόρων που θα εισέλθουν στη χώρα από το Ταμείο Ανάκαμψης».

Αναλυτικότερα η σύνοψη των συμπερασμάτων της έκθεσης του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου είναι η ακόλουθη:

Μακροοικονομικά αποτελέσματα 2020

Το ξέσπασμα της πανδημίας στις αρχές του 2020 οδήγησε σε μέτρα περιστολής της κοινωνικής και οικονομικής δραστηριότητας που επιβλήθηκαν για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Σε συνδυασμό με την αυξημένη αβεβαιότητα προκλήθηκε μεγάλη πτώση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 8,2% το 2020 και ανακόπηκε η ανοδική πορεία που ακολουθούσε η οικονομία επί μία τριετία.

Η πτώση του ΑΕΠ οφείλεται κατά βάση στη σημαντική πτώση της ιδιωτικής κατανάλωσης (-5,2%), καθώς και στη μεγάλη μείωση της αξίας των εξαγωγών υπηρεσιών (-43,9%), η οποία μερικώς μόνο αντισταθμίστηκε από την πτώση της αξίας των εισαγωγών αγαθών και υπηρεσιών (-6,8%). Θετική συνεισφορά παρουσίασε η δημόσια κατανάλωση, με άνοδο της τάξης του 2,7%. Ο ακαθάριστος σχηματισμός κεφαλαίου σημείωσε επίσης άνοδο της τάξης του 4,9%, αποκλειστικά λόγω της αύξησης των αποθεμάτων, καθώς ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου μειώθηκε οριακά κατά μόλις 0,6%.

Οι περισσότεροι κλάδοι της ελληνικής οικονομίας παρουσίασαν συρρίκνωση της προστιθέμενης αξίας τους σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Διψήφια ποσοστιαία πτώση εντοπίζεται στον κλάδο των «τεχνών – διασκέδασης – ψυχαγωγίας» (-25,4%), του εμπορίου (-22,8%) και των «επαγγελματικών δραστηριοτήτων» (-10,7%), ενώ πιο συγκρατημένη είναι η συρρίκνωση του κλάδου των «χρηματοπιστωτικών και ασφαλιστικών δραστηριοτήτων» (-7,6%). Μειώσεις εντοπίζονται και σε άλλους παραδοσιακά μεγάλους κλάδους της ελληνικής οικονομίας όπως στη «βιομηχανία» (-3,9%) και στον κλάδο της «διαχείρισης ακίνητης περιουσίας» (-0,6%). Στον αντίποδα, μεγέθυνση προστιθέμενης αξίας παρατηρήθηκε σε τρεις από τους έντεκα κλάδους της ελληνικής οικονομίας με τη μεγαλύτερη, σε ποσοστιαίους όρους, να παρατηρείται στον κλάδο των «κατασκευών» (10,4%), ενώ και ο παραδοσιακά μεγάλος κλάδος παραγωγής του Δημοσίου σημείωσε αύξηση (2,5%). Οριακά αυξημένη ήταν η προστιθέμενη αξία στον κλάδο «ενημέρωσης και επικοινωνίας» (0,1%).

Το γενικό επίπεδο των τιμών το 2020 επηρεάστηκε έντονα από την πανδημία και τα περιοριστικά μέτρα που ελήφθησαν για την αντιμετώπισή της. Η υποχώρηση της ζήτησης, η πτώση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, αλλά και η μείωση του ΦΠΑ από το 24% στο 13%, σε διάφορες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών, οδήγησαν τον πληθωρισμό σε αρνητικό επίπεδο από τον Απρίλιο του 2020 με αποτέλεσμα να διαμορφωθεί τον Δεκέμβριο του 2020 στο -2,4%.

Από το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2020, η αγορά εργασίας επηρεάζεται σημαντικά από την επιβολή ειδικών κανόνων λειτουργίας στις επιχειρήσεις και μέτρων για την προστασία της δημόσιας υγείας, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η πανδημία. Η αυξητική τάση των προηγούμενων έξι ετών στην απασχόληση ανακόπηκε και παρουσίασε μείωση το 2020 (μέσος όρος 4 τριμήνων) κατά 35.600 άτομα (0,9%) σε σχέση με το 2019. Παρότι η απασχόληση μειώθηκε, η ανεργία παρουσίασε επίσης μείωση κατά 64.000 άτομα (7,8%) σε σχέση με το 2019, λόγω της μείωσης του εργατικού δυναμικού κατά 99.000 άτομα (2,1%) σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Επισημαίνεται, ότι το εργατικό δυναμικό της χώρας μειώνεται συνεχώς κάθε χρόνο για περισσότερο από μια δεκαετία, με τη μείωση να φτάνει τις 368.000 άτομα (7,4%) σε σχέση με το 2008.

Η επίδραση της πανδημίας στο ισοζύγιο πληρωμών ήταν ιδιαίτερα εμφανής το 2020, κυρίως λόγω της μεγάλης μείωσης της τουριστικής κίνησης και των τουριστικών εισπράξεων κατά 13,9 δισ. ευρώ, περίπου, σε σχέση με το 2019. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών υπερτετραπλασιάστηκε ανερχόμενο σε 11,14 δισ. ευρώ (6,7% του ΑΕΠ) έναντι 2,72 δισ. ευρώ το 2019 (1,5% του ΑΕΠ).

Σχόλια