Οσμή…σκανδάλου με τα ηλεκτρικά λεωφορεία της κινεζικής BYD που μετέχει σε διαγωνισμό στην Ελλάδα

Σύμφωνα με καταγγελίες από την Ολλανδία εμφανίζουν διαρκώς βλάβες και σοβαρά προβλήματα ενώ παρουσιάζουν και απώλεια ελέγχου κατεύθυνσης (τιμονιού) εν κινήσει!

Διαστάσεις «χιονοστιβάδας» έχουν αποκτήσει οι καταγγελίες οδηγών και τεχνικών 246 λεωφορείων της κινεζικής Build Your Dreams (BYD) στην Ολλανδία που αποκτήθηκαν από την κοινοπραξία Keolis για τις δημόσιες μεταφορές στις περιοχές Gelderland, Overijssel και Flevoland καθώς σχεδόν όλα παρουσιάζουν βλάβες και σοβαρά προβλήματα πριν ολοκληρώσουν καν τον πρώτο χρόνο χρήσης τους.

Είναι όμως ακριβώς τα ίδια ηλεκτρικά λεωφορεία που έχουν προσφερθεί στον ελληνικό διαγωνισμό για τις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης από το αντιπρόσωπο της BYD («Πέτρος Πετρόπουλος ΑΕΒΕ») στην Ελλάδα, χωρίς καμία απολύτως αναφορά για βλάβες, κατασκευαστικά και άλλα προβλήματα ή υποχρεωτικές αναβαθμίσεις λόγω «αστοχίας υλικού» κατά την λειτουργία τους.

Αλλά παρά τα δεκάδες δημοσιεύματα στην Ολλανδία, τις αναφορές και τις καταγγελίες δεν έχει εκδοθεί ως σήμερα καμία επίσημη ανακοίνωση από την αντιπροσωπεία τους στην Ελλάδα, ούτε από την θυγατρική της κινεζικής εταιρείας στην Ευρώπη, πλην των επισήμων εξηγήσεων προς την ολλανδική κυβέρνησης για την μεγαλύτερη προμήθεια ηλεκτρικών οχημάτων της χώρας που επισκιάζεται από τις αποκαλύψεις οδηγών, μηχανικών και αγανακτισμένων επιβατών.

Από τα 259 ολοκαίνουργια λεωφορεία που παραδόθηκαν στην Ολλανδία, το τελευταίο 12μηνο 13 έχουν κριθεί ακατάλληλα, άλλα 60 βρίσκονται εκτός λειτουργίας αναμένοντας την επισκευή τους, ενώ πολλά συντηρούνται και επισκευάζονται για διαφορετικά προβλήματα πολύ συχνά σε σχέση με τα συμβατικά οχήματα.

Ανάμεσα στις εκατοντάδες αναφορές των οδηγών και των μηχανικών για προβλήματα των λεωφορείων της BYD, συμπεριλαμβάνονται: οι κολώνες του τιμονιού είναι χαλαρές, οι ενδείξεις στο ταμπλό δεν είναι αξιόπιστες, η θέρμανση δεν λειτουργεί συνεχώς, οι πόρτες παρουσιάζουν δυσλειτουργίες, ο εξαερισμός εμφανίζει διάφορα προβλήματα (καταγράφηκαν περιστατικά με… μαύρα αιωρούμενα σωματίδια σε λεωφορείο),δεν υπάρχει πάντα ενέργεια (πτώση ρεύματος ή διακοπή) στα λεωφορεία, κ.α.

Το περασμένο καλοκαίρι σταμάτησε η λειτουργία αρκετών λεωφορείων BYD στον δρόμο (για άγνωστη αιτία) με αποτέλεσμα να ακινητοποιηθούν σε αυτοκινητόδρομους και σε πολυσύχναστα σημεία. Γι’ αυτό δεν επιτρέπεται πλέον στους οδηγούς να κινούνται με μεγάλες ταχύτητες ή σε αυτοκινητόδρομους αν δεν υπάρχει συγκεκριμένη αιτιολόγηση, όπως για παράδειγμα κατά τη διάρκεια των ωρών αιχμής.

Απίστευτες καταγγελίες οδηγών

«Εάν έχουν λυθεί 20 προβλήματα, θα προστεθούν 50 νέα» δήλωσε στην ολλανδική τηλεόραση ένας από τους οδηγούς που περιέγραψε την κατάσταση ως πρωτόγνωρη, πρωτοφανή και εξαιρετικά ασυνήθιστα για τα ολλανδικά δεδομένα. «Όλα τα προβλήματα από την αρχή είναι ακόμα εκεί, και ίσως περισσότερα.Και κάθε πρόβλημα που “λύνεται” δημιουργεί ένα νέο πρόβλημα», αποκάλυψε μια γυναίκα οδηγός λεωφορείου, που βρίσκεται στα πρόθυρα της παραίτησης.
Ένας άλλος συνάδελφος του δήλωσε μετά από σειρά περιστατικών: «Αυτά τα λεωφορεία δεν θα έπρεπε να επιτρέπονται πλέον στους δρόμους».

Ένας από τους οδηγούς είπε ξεκάθαρα σε ολλανδικά δίκτυα: «Δεν περνάει μέρα που να υπάρχει ένα λεωφορείο που να μην έχει πρόβλημα ή να μην γίνει κάποιος λάθος στην κίνηση του. Αυτή την εβδομάδα είχα δύο φορές λεωφορείο όπου ξαφνικά η μπροστινή πόρτα δεν άνοιγε. Την περασμένη εβδομάδα δεν υπήρχε αρκετό ποσοστό μπαταρίας για να ολοκληρωθεί το δρομολόγιο χωρίς να μπορεί να εξηγηθεί από την διαδρομή του. Και οι επιβάτες μας μιλούν για αυτά. Προσωπικά έχω επίσης σωματικά προβλήματα λόγω του τραβήγματος και των κραδασμών του τιμονιού».

Το πλέον ανησυχητικό γεγονός όμως είναι η κίνηση των ηλεκτρικών λεωφορείων BYD σε αντίθετη κατεύθυνση από εκείνη που είχε η φορά του τιμονιού ή ακόμα και σε ευθεία πορεία. Ουσιαστικά, μία δυσλειτουργία που αυξάνει τις πιθανότητες σοβαρού ατυχήματος.

Η επίσημη απάντηση της εταιρείας διαχείρισης και εκπροσώπησης στην Ολλανδία Kreolis ήταν τυπική και συνοπτική: «Γίνονται δομικές βελτιώσεις σε πολλά λεωφορεία καθημερινά, όπως στο τιμόνι και το ταμπλό, καθώς και τοποθέτηση επιπλέον θερμαντικών σωμάτων».

Είναι χαρακτηριστικό ότι τεχνικοί και μηχανικοί μετά από πολλές επισκευές δύο ελαττωματικών λεωφορεία , τα σφράγιζαν και τα έστελναν στην εταιρεία κατασκευής λεωφορείων BYD, με την ένδειξη (σε τεράστια χάρτινη επιγραφή) στο καθένα: «Επιστροφή μόνο όταν γίνει…καλό»!

Αντιδράσεις κομμάτων και ειδικών
Οργισμένος βουλευτής (Χανς Φαν Αρκ) της περιφέρειας Gelderland ζήτησε να γίνει επίσημη έρευνα και αναρωτήθηκε φωναχτά απευθυνόμενος προς την κυβέρνησης εάν υπάρχει ακόμη χώρος για λεωφορεία κινεζικής κατασκευής στην Ολλανδία με όσα (περιστατικά) έχουν καταγραφεί τόσους μήνες.

Το γεγονός ότι τα λεωφορεία εξακολουθούν να παλεύουν με «συνεχιζόμενα προβλήματα» ένα χρόνο μετά την έναρξη της λειτουργία είναι ενδεικτικό αλλά όχι αρκετό για να κινηθεί νομικά το κράτος, αναφέρει ο καθηγητής διοικητικού δικαίου του Πανεπιστημίου του Γκρόνιγκεν, Χέρμαν Μπρέρινγκ.

Αρκετοί βουλευτές και εκπρόσωποι πολιτικών κομμάτων στις τρεις αυτές περιοχές καταγγέλλουν ότι υπήρξαν παρατυπίες στον αρχικό διαγωνισμό και αφήνουν αιχμές για εξαπάτηση από την πλευρά της εταιρείας μεταφορών Keolis, προκειμένου να κερδίσει αποκρύπτοντας τεχνικά προβλήματα και στοιχεία από μελέτες για κατασκευαστικά λάθη όπως επίσης από την πολύμηνη χρήση των ηλεκτρικών λεωφορείων της BYD σε άλλες χώρες, όπως στις ΗΠΑ, όπου υπάρχουν καταγγελίες από το 2016 μέχρι και το 2018!

Επίσης, πρόσφατα έγινε γνωστό πως η Keolis υπέγραψε συμφωνία με την BYD για την επισκευή όλων των λεωφορείων που είχε αποκτήσει για την Ολλανική αγορά, στην οποία περιλαμβάνονται και οικονομικές συνέπειες με τις απαιτούμενες ενέργειες για την εκ νέου πιστοποίηση των οχημάτων.

Είναι χαρακτηριστικό πως σε νέο διαγωνισμό για την ανάληψη της διαχείρισης του επικοινωνιακού έργου, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες (Arriva) δεν έλαβε μέρος, προκειμένου να αποφύγει την παραλαβή και χρήση των συγκεκριμένων λεωφορείων (!), επιμένοντας πως η προσφορά της βασίζεται σε συγκεκριμένες προδιαγραφές και όρους και δεν αναλαμβάνει την ευθύνη για επιλογές…άλλων φορέων ή εταιρειών.

«Θέλουμε να συνάψουμε συμβόλαια και να κάνουμε αγορές μόνοι μας. Μπορείτε να κάνετε τη μεγάλη διαφορά σε έναν διαγωνισμό, εν μέρει εκεί βρίσκεται η δύναμη μιας μεγάλης εταιρείας όπως η Arriva. Αυτό το εμπορικό περιθώριο δεν υπάρχει τώρα» αναφέρει σχετική ανακοίνωση της εταιρείας.

Τα σωματεία ετοιμάζουν (αντι)δράσεις

Εξ αιτίας των συνεχώς μηχανικών και άλλων προβλημάτων πολλά δρομολόγια ακυρώνονται, αναβάλλονται ή καθυστερούν για ώρες προκειμένου να βρεθεί όχημα αντικατάστασης, το οποίο συχνά – όπως λένε οι εργαζόμενοι είναι παλαιότερο με κινητήρα ντίζελ – ενώ την ίδια ώρα οι επιβάτες περιμένουν παγώνοντας από το κρύο στις στάσεις.

«Είμαι στα μέσα μαζικής μεταφοράς για 25 χρόνια αλλά οι συνθήκες έχουν ξεφύγει πραγματικά», δήλωσε σε ολλανδική εφημερίδα ένας απογοητευμένος οδηγός, αποκαλύπτοντας και μία άλλη πτυχή του θέματος: «Εάν ξέρετε πόσα δρομολόγια την ημέρα ακυρώνονται, δεν θα το πιστεύατε. Ένα τεράστιο το ποσοστό».

Και τα αρχικά προβλήματα των λεωφορείων της BYD ακόμα αξιολογούνται, αναλύοντας αλλά με εξαίρεση τις εργασίες επισκευής ή συντήρησης δεν επιλύονται παρά τις αναφορές και τα παράπονα σχεδόν 12 μηνών.  Γι’ αυτό και τις τελευταίες εβδομάδες τα σωματεία εργαζομένων προειδοποιούν ότι ετοιμάζονται για δράσεις και κινητοποιήσεις καθώς παρά τις καταγγελίες ούτε η εταιρεία, ούτε η αντιπροσωπεία λαμβάνουν ουσιαστικά μέτρα ενώ και η κυβέρνηση δείχνει απρόθυμη να αναλάβει πρωτοβουλίες. Ενδεχομένως, όπως λένε βουλευτές της αντιπολίτευσης προκειμένου να αποφύγει ένα διπλωματικό επεισόδιο με την Κίνα.

Όμως, οι εργαζόμενοι εκτιμούν ότι είναι θέμα χρόνου ένα σοβαρό ατύχημα με νεκρό ή νεκρούς σε κάποιο από τα δεκάδες καθημερινά δρομολόγια, είτε με θύματα επιβάτες, είτε με κάποιον οδηγό λεωφορείου. Τότε όμως θα είναι πολύ αργά…

Αξίζει να σημειωθεί πως οι καταγγελίες για τα προβληματικά λεωφορεία της BYD στις ΗΠΑ ξεκίνησαν από το 2008 με τις αναφορές να πολλαπλασιάζονται μετά το 2014. Η πόλη της Αλμπουκέρκη την πολιτεία του Νέου Μεξικού προμηθεύτηκε 18 ηλεκτρικά λεωφορεία της κινεζικής BYD το 2016, έχοντας την χαμηλότερη προσφορά από όλες τις ανταγωνίστριες εταιρείες. Ένα χρόνο αργότερα μετά από αλλεπάλληλα προβλήματα με τις μπαταρίες, τα φρένα, τις πόρτες, τις καλωδιώσεις, τα ηλεκτρονικά συστήματα και τον κλιματισμό ακύρωσε την συμφωνία και υπέβαλλε μήνυση και αγωγή κατά της BYD.

Στην Καλιφόρνια από το 2008 μέχρι το 2018 μεγάλες πόλεις, όπως το Λος Άντζελες όσο και κομητείες ή κωμοπόλεις της πολιτείας επένδυσαν σε καθαρά λεωφορεία της BYD αλλά σύμφωνα με δημοσίευμα της έγκυρης εφημερίδας Los Angeles Times τα προβλήματα, οι βλάβες και οι δυσκολίες συντήρησης των οχημάτων ήταν συχνό φαινόμενο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα αποτελούσαν και την βασική αιτία για την επιστροφή λεωφορείων προς αντικατάσταση, όπως συνέβη με τα πρώτα πέντε οχήματα ή την ακύρωση συμβάσεων και διαγωνισμών.