emea business monitor

ΠΥΡΚΑΛ: Μια ιστορία που “ξεπερνά” τον ένα αιώνα

Επίσκεψη στο συγκρότημα εργοστασίων της παλιάς ΠΥΡΚΑΛ πραγματοποίησε σήμερα ο πρωθυπουργός

Το συγκρότημα εργοστασίων της παλιάς ΠΥΡΚΑΛ στην περιοχή του Υμηττού επισκέφθηκε σήμερα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, προκειμένου να μιλήσει σε εκδήλωση για την αξιοποίηση του χώρου και των εγκαταστάσεων.

Το εργοστάσιο της ΠΥΡΚΑΛ στην Ελευσίνα, θεωρείται και αποτελεί τοπόσημο της βιομηχανικής ιστορίας της πόλης των αρχών του προηγούμενου αιώνα, καθώς είναι ένα από τα σημαντικότερα δείγματα της βιομηχανικής κληρονομιάς της Ελλάδας, που άφησε ισχυρό αποτύπωμα στη νεότερη ιστορία της.

Η ΠΥΡΚΑΛ δημιουργήθηκε το 1908 ως αποτέλεσμα της συγχώνευσης δύο επιχειρήσεων, που είχαν ξεκινήσει τη λειτουργία τους στα τέλη του 19ου αιώνα, την Εταιρεία Ελληνικού Πυριτιδοποιείου, Χημικών και Βιομηχανικών Προϊόντων (γνωστή ως Μπαρουτάδικο), που εξόπλιζε τον ελληνικό Στρατό με φυσίγγια και το Καλυκοποιείο των αδελφών Μαλτσινιώτη, που λειτουργούσε με μεγάλη επιτυχία από το 1891 στον Υμηττό.

Τέσσερα χρόνια πριν, το εργοστάσιο έκλεισε, αφήνοντας πίσω του ένα σπουδαίο κτηριακό απόθεμα και ένα σημαντικό ελεύθερο χώρο. Την ίδια χρονιά το 1997 αγοράστηκε από την εταιρεία «Ελληνικά Πετρέλαια ΕΛΠΕ», προκειμένου να δημιουργηθεί μια «νεκρή ζώνη» μεταξύ των διυλιστηρίων και του αστικού ιστού.

Το βιομηχανικό συγκρότημα περιλαμβάνει δύο τομείς, στα βόρεια το Πυροτεχνουργείο (83 κτήρια) και στα νότια το Γομωτήριο (51 κτήρια), το μεγαλύτερο μέρος των οποίων κτίστηκε τη δεκαετία του 1930. Ανάμεσά τους βρίσκονται και εμβληματικά κτήρια, όπως οι δύο θολωτές αποθήκες αδρανών υλικών, τα κτήρια των συνεργείων πυροσωλήνων και καψυλίων, ο υδατόπυργος, το συγκρότημα των 7 καταφυγίων, τα κτήρια των γραφείων και το χυτήριο.

Σε πολλά από τα προαναφερόμενα κτήρια έχουν εφαρμοστεί πρωτοποριακές τεχνολογίες σκυροδέματος και χωροδικτυωμάτων, και χαρακτηρίζονται από μορφολογικές και κατασκευαστικές αρετές. Παράλληλα, ο μηχανολογικός εξοπλισμός – κατά κύριο λόγο από μηχανουργεία του Βελγίου, της Γερμανίας και της Γαλλίας με κάποια δείγματα ελληνικών μηχανουργείων του Πειραιά – τεκμηριώνει τη δυναμικότητα της βιομηχανίας στην εποχή της ακμής της.

Το βιομηχανικό αυτό σύνολο, λόγω της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής, τεχνικής, βιομηχανικής, κοινωνικής και εν γένει ιστορικής και επιστημονικής σημασίας του, φέρει όλες εκείνες τις αξίες, που σύμφωνα με το Ν. 3028/2002 και τη σύμβαση της Γρανάδας (ΦΕΚ 13/04/1992) επιτρέπουν το χαρακτηρισμό του ως μνημείου. Ο χαρακτηρισμός αυτός πρέπει να αφορά και σε κινητά αντικείμενα, που συνδέονται με τις χρήσεις που είναι σύμφωνες με το χαρακτήρα του ως μνημείου, καθώς και στον περιβάλλοντα χώρο ή στοιχεία αυτού.

Για τους λόγους αυτούς, τέσσερις φορείς που δραστηριοποιούνται στην προστασία της αρχιτεκτονικής και βιομηχανικής κληρονομιάς είχαν ζητήσει ζητήσει τον χαρακτηρισμό του συγκροτήματος του εργοστασίου της ΠΥΡΚΑΛ στην Ελευσίνα ως μνημείου και ιστορικού τόπου. Πρόκειται για την αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία για την προστασία της φυσικής και της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς Ελλάδας και Κύπρου ΜONUMENTA, η οποία συνέταξε και τον φάκελο της πρότασης σε συνεργασία με την τοπική Κίνηση Πολιτών Εcoeleusis, την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), το ελληνικό τμήμα του Διεθνούς Συμβουλίου Μνημείων και Τοποθεσιών ΙCOMOS και τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανώτατων Σχολών (ΣΑΔΑΣ).

Get real time updates directly on you device, subscribe now.