emea business monitor

Τουρκία: Θα κατασκευάσει τα δικά της μαχητικά «F-35»!

Το 2025 ξεκινάει η αρχική φάση της μαζικής παραγωγή του πρώτου τουρκικού μαχητικού προηγμένης τεχνολογίας

ειδικού συνεργάτη

Στην τελική φάση για την υλοποίηση του πιο περίπλοκου και φιλόδοξου σχεδίου του προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για την κατασκευή ενός αμιγώς τουρκικής κατασκευής μαχητικού αεροσκάφους 5ης γενιάς με δυνατότητες stealth… σε αντικατάσταση των αμερικανικών F-35, βρίσκεται η τουρκική αμυντική βιομηχανία όπως αναφέρουν εξειδικευμένα έντυπα, σύμφωνα με πληροφορίες από κυβερνητικά στελέχη, κυβερνητικούς αξιωματούχους αλλά και στελέχη των μυστικών υπηρεσιών.

Πρόκειται για το αναθεωρημένο σχέδιο με τον κωδικό «TF-X» (στα αγγλικά, «Turkish Fighter – Χ») της Τουρκικής Αμυντικής και Αεροδιαστημικής Βιομηχανίας (ΤΑΙ), που επιταχύνεται με εντολές του Ερντογάν τις τελευταίες εβδομάδες σε όλους του επιμέρους τομείς, με δύο παράλληλα εναλλακτικά πλάνα (βρετανική υποστήριξη ή ρωσική υποστήριξη), προκειμένου να μειωθεί στο ελάχιστο οποιαδήποτε πιθανή εμπλοκή στην εξέλιξη του προγράμματος, ειδικά μετά την σύγκρουση με την κυβέρνηση των ΗΠΑ και την ενεργοποίηση συμφωνιών αμυντικής, στρατιωτικής και οικονομικής συνεργασίας με την Ρωσία.

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, επισήμως η Τουρκία είχε δαπανήσει ποσό ύψους 1,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων και έχει διαθέσει πάνω από 3.200 υπαλλήλους και στελέχη μόνο για το πρόγραμμα ανάπτυξης του πρωτοτύπου, ενώ συνολικά φέρεται να έχει επενδύσει περισσότερα από 10 δισεκατομμύρια από μυστικά κονδύλια την τελευταία 5ετία!

Σημαντικό ρόλο στην επιτάχυνση του προγράμματος έχει παίξει η πίεση του Ερντογάν για την αυτονόμηση της χώρες από εξοπλιστικές προμήθειες από άλλες χώρες και η συμμετοχή επιλεγμένων εταιρειών της Τουρκίας για την παραγωγή 844 διαφορετικών τμημάτων από το πρόγραμμα παραγωγής των αεροσκαφών F5.

«Μόνο για το νέο F-35 η εταιρεία μου παράγει το κεντρικό μέρος της ατράκτου και ένα σημαντικό τμήμα του συστήματος τροφοδοσίας καυσίμου» είχε αποκαλύψει πριν λίγες ημέρες με νόημα ο πρόεδρος και CEO της ΤΑΙ, Τεμέλ Κοτίλ, αναδεικνύοντας τον ρόλο της χώρας ως προμηθευτή της Northrop Grumman, που κατασκευάζει την άτρακτο του F-35!

Στην Έκθεση του Παρισιού τον περασμένο Ιούνιο η Τουρκία είχε προχωρήσει στην αποκάλυψη ενός πρωτοτύπου, μαχητικού αεροσκάφους πέμπτης γενιάς με δυνατότητες stealth, χωρίς όμως να επιτρέψει την πρόσβαση σε επισκέπτες και δημοσιογράφους για…λόγους ασφαλείας.

«Αυτό αποδεικνύει ότι από κατασκευαστικής πλευράς η Τουρκική Αεροδιαστημική Βιομηχανία έχει τις δυνατότητες και την δύναμη να κατασκευάσει ένα μαχητικό τόσο προηγμένο όσο αυτό της πέμπτης γενιάς» δήλωσε πριν λίγες ημέρες σε Τούρκους δημοσιογράφους και CEO της ΤΑΙ, Τεμέλ Κοτίλ και πρόσθεσε με υπερηφάνεια: «Δεν θα εμποδίσει κανείς! Τα αεροσκάφη μας δεν είναι… προσχέδια, όπως στο Παρίσι και σε άλλες εκδηλώσεις. Το 2023 θα είναι πραγματικότητα και οι πρώτες πτήσεις με αεροσκάφη μαζική παραγωγής θα γίνουν το 2025. Σε επιχειρησιακή λειτουργία στις δυνάμεις μας θα είναι διαθέσιμα το 2028 και θα είναι 100% προϊόν της χώρας μας. Αυτό θα είναι το καλύτερο αεροσκάφος της Ευρώπης και της Ασίας!».

Μάλιστα, στο περιθώριο εκδήλωσης εξήγησε στους εκπροσώπους του Τύπου, πως αρχικά ο στόχος ήταν η παραγωγή ενός μαχητικού που θα αντικαταστήσω σύντομα τα αμερικανικά F-16 και θα είχε την υπογραφή… Made in Turkey ώστε να δει όλος ο κόσμος την τεχνολογική εξέλιξη της χώρας. Όμως, μια σειρά από αλυσιδωτά γεγονότα τα τελευταία χρόνια, έδειξαν πως οι ΤΑΙ και οι εταιρείες του τομέα της παραγωγής στρατιωτικού υλικού και οπλισμού είχαν κάνει ..άλματα προόδου, οπότε και στα ανώτερα κυβερνητικά κλιμάκια δόθηκε η δυνατότητα για την προώθηση της παραγωγής αεροσκαφών πέμπτης και όχι τέταρτης γενιάς με νέο εξοπλισμό. Έτσι, η τουρκικές ένοπλες δυνάμεις θα αποκτήσουν ένα οπλικό σύστημα με επιχειρησιακές δυνατότητες μέχρι το 2070.

Μάλιστα, η αρχική παραγγελία των Ενόπλων Δυνάμεων θα είναι για 250 αεροσκάφη, με εκτιμώμενη τιμή κόστους ανά αεροσκάφος μεταξύ 30-45 εκατομμυρίων δολαρίων με τα σημερινά δεδομένα. Μια απόφαση που φέρει την σφραγίδα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και θα πρέπει να υλοποιηθεί με την παράδοση σμήνων τμηματικά την περίοδο 2028-2032.

Ξένη υποστήριξη

Από τις αρχές του μυστικού προγράμματος για την ανάπτυξη του «TF-X» η Τουρκία είχε υπογράψει μια σειρά από μυστικές συμφωνίες με αναμενόμενους προμηθευτές τεχνολογίας (π.χ. Μεγ. Βρετανία) αλλά και απίθανους συνεργάτες, όπως η Ουκρανία, όπως αποκαλύφθηκε πριν από μερικές εβδομάδες που προκάλεσε σάλο στην χώρα, λόγω της συνεργασία της Τουρκίας με την Ρωσία.

Πολλές από τις συμφωνίες έχουν υπογραφεί απευθείας με το Υπουργείο Οικονομικών, άλλες με Τουρκική Αμυντική και Αεροδιαστημική Βιομηχανίας (ΤΑΙ), άλλες με άλλες τουρκικές εταιρείες, που μετέχουν στην συμπαραγωγή του αεροσκάφους ενώ κάποιες άλλες έχουν γίνει με …απίθανες εταιρείες-μεσολαβητές από το Κατάρ, τα ΗΑΕ και τα Κέιμαν!!!

Ο πρώτος και σημαντικότερος «εταίρος» για την Τουρκία ήταν η βρετανική BAE Systems, η οποία είχε αναπτύξει το μυστικό σχέδιο «British Tempest» για την παραγωγή του πρώτου βρετανικού stealth μαχητικού πέμπτης γενιάς και είναι ο επίσημος συνεργάτης της ΤΑΙ. Μάλιστα, τον Ιανουάριο του 2017 στην συνάντηση της Τερέζα Μέι και του Ερντογάν υπήρξε συμφωνία για την υπογραφή σύμβασης αξίας 137 εκατομμυρίων στερλινών με την BAE Systems για την «παροχή τεχνογνωσίας και υποστήριξης της TAI» στο συγκεκριμένο πρόγραμμα. Ήταν το τρίτο συμβόλαιο αλλά το πρώτο που ανακοινώθηκε επισήμως!

Στήριξη στους τομείς σχεδιασμού ατράκτου, κινητήρων και άλλων συστημάτων έχει δεχτεί η Τουρκία από εταιρείες όπως η σουηδική Saab Aerospace, η γαλλική Dassault Systems (συστήματα υποστήριξης, τεχνογνωσία), η βρετανική Rolls- Royce (κινητήρες) και μια σειρά από εταιρείες με έδρα… την Νότια Κορέα, την Ινδονησία και τις Σεϊχέλλες.

Άγνωστο παραμένει μέχρι σήμερα το ποσοστό συμμετοχής ρωσικών εταιρειών, αν και οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ θεωρούν σχεδόν σίγουρο πως υπάρχει συνεργασία για την παροχή τεχνογνωσίας και βελτίωσης από τουλάχιστον τρείς ρωσικές εταιρείες: μια τουλάχιστον, η Rostec (κρατική και παραγωγός του SU-57,  το παραδέχτηκε επίσημα σε ρεπορτάζ της Ρωσικής κρατικής τηλεόρασης!

Τέλος, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους το «TF-X» θα έχει ταχύτητα Μαχ 2, μέγιστο φορτίο απογείωσης 60.000 κιλά, προώθηση από δυο κινητήρες των 20.000 λιβρών και ακτίνα δράσης τα 600 ναυτικά χιλιόμετρα χωρίς ανεφοδιασμό.